Anahtar Parti’den Kahramanmaraş İçin Uyarı: “Depremin Ekonomik ve Sosyal Etkileri Kalıcılaşma Riski Taşıyor”

KAHRAMANMARAŞ – Anahtar Parti Kahramanmaraş İl Başkanı Fatin Rüştü Kayıran, 6 Şubat 2023’te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından geçen süreye rağmen şehir ekonomisinin hâlâ normalleşemediğini belirterek, üretim, ihracat, istihdam ve sosyal dokuda oluşan hasarın kalıcı hale gelme riski taşıdığına dikkat çekti.

Depremin merkez üssü olmanın ağır sonuçlarının hâlen hissedildiğini vurgulayan Kayıran, üretim tesislerinin durması, tedarik zincirlerinin kopması ve nitelikli iş gücü göçünün Kahramanmaraş’ı derinden sarstığını ifade etti. Kayıran, “Sadece betonarme yeniden inşa değil; sosyal sermayeyi onaran, üretimi teknolojik dönüşümle ayağa kaldıran bütüncül bir program şarttır” dedi.

Tekstil Sektöründe Büyük Kayıp, İhracatta Yetersiz Toparlanma

Kahramanmaraş ekonomisinin lokomotifi konumundaki tekstil sektörünün depremden en ağır darbeyi aldığını belirten Kayıran, ihracat verilerinin tabloyu net biçimde ortaya koyduğunu söyledi. Paylaşılan verilere göre;

• 2023 yılında Kahramanmaraş, tekstil ihracatında %30,5 ile bölgedeki en yüksek pay kaybını yaşadı.
• 2024 verileri, 2022 baz yılına kıyasla ihracat kaybının hâlâ %24,5 seviyesinde olduğunu gösterdi.
• 2022–2024 döneminde hazır giyim ve konfeksiyon ihracatı %44,5, tekstil hammaddeleri %21,5, halı ihracatı ise %17,5 oranında daraldı.
• Bölgenin tekstil ihracatındaki pazar payı deprem öncesi %15 iken, 2024’te %12,5 seviyesine geriledi.

Kayıran, “Bu rakamlar ‘kısmi toparlanma’ söyleminin yeterli olmadığını gösteriyor. Kahramanmaraş üretim gücünü ve pazar payını geri alamazsa bu kayıp kronikleşir” uyarısında bulundu.

Göç ve Konkordato Baskısı Ekonomiyi Zorluyor

Depremin yalnızca fiziki değil, finansal ve toplumsal dengeleri de sarstığını vurgulayan Kayıran, nüfus kaybının sanayi üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu söyledi. Kent nüfusunun yaklaşık 1 milyon 180 binden 1 milyon 50 bin seviyelerine gerilediğini belirten Kayıran, bu durumun nitelikli iş gücüne erişimi zorlaştırdığını ifade etti.

2025 yılının ilk üç ayında yalnızca tekstil sektöründe yaklaşık 18 bin kişinin işsiz kaldığını, bunun şehirdeki toplam istihdamın %23’üne karşılık geldiğini aktaran Kayıran, 2025’in ilk sekiz ayında konkordato alan 70 firmanın 27’sinin tekstil sektöründe faaliyet gösterdiğini kaydetti. İşletmelerin artık kârdan çok ayakta kalmaya odaklandığını dile getirdi.

Sosyal Doku Alarm Veriyor

Ekonomik toparlanmanın sosyal politikalarla desteklenmemesi halinde risklerin büyüyeceğini belirten Kayıran, kadın istihdamı ve eğitim alanındaki gerilemeye dikkat çekti. Kahramanmaraş’ta kadınların istihdamdaki payının %25 ile Türkiye ortalamasının (%34,3) oldukça altında kaldığını söyleyen Kayıran, ortaöğretim öğrenci sayısında %10’a yakın düşüş yaşandığını ve bunun çocuk işçiliği riskini artırdığını ifade etti.

“Eğitimden kopuş, deprem sonrası yaşanan sessiz bir krizdir” diyen Kayıran, bu sürecin uzun vadeli sosyal sorunlara yol açabileceğini vurguladı.

Anahtar Parti’den Çözüm Önerileri

Anahtar Parti Kahramanmaraş İl Başkanı Fatin Rüştü Kayıran, kentin yeniden ayağa kalkması için şu önerileri sıraladı:

• Katılımcı Girişimcilik Modeli: Devletin yıkılmış işletmelere ortak olduğu, mülkiyetin tabana yayıldığı model.
• Alternatif Konut Finansmanı: Gayrimenkul sertifikaları, afet tahvilleri ve sukuk uygulamaları.
• Likidite Tamponu: Şirketlerin afet risklerine karşı daha güçlü nakit yönetimi.
• Yeşil ve Teknolojik Dönüşüm: Avrupa Yeşil Mutabakatı’na uyumlu, katma değerli üretim.
• Sosyal Destek Altyapısı: Kadın istihdamını artırmak için kreş ve bakım hizmetleri.

Kayıran açıklamasını, “Kahramanmaraş’ta hedef sadece yaraları sarmak değil; şehri daha dirençli ve daha rekabetçi bir üretim üssüne dönüştürmektir” sözleriyle tamamladı.